تک یاخته های خونی طیور

1- Plasmaodium: عامل مالاریا است. شیزونت، ماکرو گامونت و میکروگامونت به اشکال مختلف درون گلبول های قرمز دیده می شوند. پلاسمودیوم پس از ورود به بدن مرحله ای از  سیکل زندگی خود را  در کبد گذرانده سپس وارد جریان خون می گردد.

نکته: در انسان پلاسمودیوم فالسیپاروم، پلاسمودیوم ویواکس وجود دارد.

2- Hemoproteus: درون گلبول قرمز قرار دارد و باعث تغییر شکل گلبول قرمز نمی شود. 

3- leukocytozoon: باعث تغییر شکل گلبولهای قرمز می شود.

 

 

تریپانوزوم

جزو تاژکداران بوده، واجد پرده ی مواج است و در بین گلبولهای قرمز حـرکت می کند ولی وارد آنها نمی شود. به دو گروه زیر تقسیم می شود:

- Stercoraria: تـریپانوزوم هایی که در ایـن دسته قرار دارند درقـسمت خـلفی نـاقل تـکثیر می شود و از طریق مدفوع منتقل می شوند. پرده مواج آنها رشد کمی نموده و  طولشان60 میکرومتر است. این گروه بیماری زایی زیادی ندارند.

- Solivaria: تـریپانوزوم هایی ایـن درقـسمت قدامی ناقل تکثیر می یابند و توسط گزش و بزاق بندپایان منتقل می شوند. طول تک یاخته30 میکرومتر  می باشد. بیماری زایی بیشتری دارند و خطرناک هستند.

تریپانوزوم کروزی

عامل بیماری شاگاس است و در گروه  Stercoraria قرار دارد. یک استثنا بوده زیرا اندازه آن30 میکرون است و ویرگولی و یا S شکل است.  

تریپانوزوم اوانسی

عامل بیماری سورا است. حضور تک یاخته در خون بصورت متناوب است.  برخی مواقع این امکان وجود دارد که  تک یاخته را در خون مشاهده نکنیم که  دلیل بر منفی شدن آزمایش خون دام نخواهد بود. جهت رفع این مشکل باید تست های سرولوژی استفاده نمود.

سایر تریپانوزوم ها

 تریپانوزوم اکویی پردوم: عامل بیماری دورین

تریپانوزوم رودنسی و تریپانوزوم گامبینس عامل ایجاد بیماری خواب

Leshmania

لیشمانیا نیز به دو دسته تقسیم می شود:

لیشمانیوز پوستی(جلدی): عامل سالک بوده و درخون دیده نمی شود.

لیشمانیوز احشایی: عامل آن لیشمانیا دونووانی است که بیماری کالاآزار را بوجود می آورد. عمدتاً درون ماکروفاژها و یا مونوسیتها به شکل آمستیگوت می باشد.

ارگان مهم درنمونه گیری  لیشمانیوز احشایی

 1-طحال (98%)

2-مغزاستخوان

3-پونکسیون عقده های لنفاوی

تیلریا

جزء آپی کمپلکسا می باشد. مرحله تکثیر غیر جنسی یا شیزوگونی آن داخل گلبولهای  قرمز مهره داران انجام می شود و تکثیر جنسی یا اسپورگونی داخل بدن کنه است. اسپروزوئیت با گزش کنه وارد بدن میزبان واسط مهره دار می گردد و توسط ماکروفاژها به غدد لنفاوی برده می شود و درون لنفوسیت ها ایجاد اجسام کخ می کند. در نتیجه تکثیر درون غدد لنفاوی باعث تورم غدد می شود؛ در مرحله ی بعد  وارد گلبول های  قرمز شده و تکثیر شیزوگونی انجام می دهد و ایجاد گامت ها را می کند. تیلریا داخل گلبولهای قرمز ایجاد حلقه یا Ring می کند.  

گونه های تیلریوز گوسفندی

تیلریا اویس: عامل تیلریوز خوش خیم

تیلریا حیرسی: عامل تیلریوز بدخیم

گونه های تیلریوز گاوی

تیلریا آنولاتا: عامل تیلریوز بدخیم

تیلریا پاروا: عامل تیلریوز بدخیم در آفریقا

تیلریا اورینتالیس: عامل تیلریوز خوش خیم در مازندران

گونه ی تیلریوز شتر

تیلریا کَمِلنسیس

گونه ی تیلریوز اسب

تیلریا اکوئی که در گذشته بابزیا اکوئی نامیده می شد.

نمونه گیری در تشخیص تیلریا

باید از خون محیطی خونگیری صورت گیرد؛ زیرا انگل به سمت عروق سطحی متمایل می شود. بهترین محل برای خونگیری گوش است. البته در تشخیص دقیق پونکسیون غدد لنفاوی نیز مهم است. چنانچه نمونه گیری از خون منفی باید از غدد لنفاوی پونکسیون تهیه کرد ولی اگر نمونه خون مثبت باشد پونکسیون غدد لنفاوی نیازی نخواهد بود.

بابزیا

بصورت اشکال گلابی شکل دوتایی در حاشیه گلبولهای قرمز دیده می شوند در بابزیوزیس تورم عقده لنفاوی دیده نمی شود و حالت حلقه یا Ring درون گلبولهای قرمز بسیار بزرگتر از تیلریا است. بابزیاها بر اساس اندازه به دو نوع تقسیم می شوند:

1- بابزیای کوچک: 5/2 میکرون

2- بابزیای بزرگ: 4- 5/2 میکرون

نکته: شتر به بابزیا آلوده نمی شود زیرا فرم گلبولهای قرمز آن به گونه ای است که نمی تواند به بابزیا آلوده شود.

گونه حیوان

بابزیای بزرگ

بابزیای کوچک

گاو

Babesia bigemina

Babesia bovis

گوسفند

Babesia mutasi

Babesia ovis

اسب

Babesia cabali

Babesia equi

سگ

Babesia canis

Babesia gibsoni

  در تشخیص بابزیا نمونه گیری از عروق سطحی انجام می شود. 

Anaplasma

بیماری آناپلاسموز در گـــــاوها توسط دو گونه ی Anaplasma marginale  و Anaplasma centrale رخ می دهد. آناپلاسما مارژیناله به صورت اجسام كروی و كوچكی در حاشیه گلبول قرمز دیده می شود؛ ولی آناپلاسما سنتراله در مركز گلبول قرمز دیده می شود. آناپلاسما مارژیناله بیماری زایی بیشتری دارد.

بیماری آناپلاسموز در گاوهای بالغ به ویژه گاوهای بالای سه سال از شدت بیشتری برخوردار است. آناپلاسموز در گوسفندان توسط گونه Anaplasma ovis  ایجـــــاد می شود كه از لحاظ مورفولــــــوژی شبیه  Anaplasma marginale است. بیماری آناپلاسموز در بزها شدیدتر از گوسفندان است.

جهت نمونه گیری باید از عروق سطحی خونگیری نمود.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هشتم فروردین 1390ساعت 11:54 AM  توسط امین احمدی   |